{"id":906,"date":"2025-07-09T10:22:44","date_gmt":"2025-07-09T10:22:44","guid":{"rendered":"https:\/\/ona.ba\/?p=906"},"modified":"2025-07-09T10:31:42","modified_gmt":"2025-07-09T10:31:42","slug":"fata-ramic-snaga-dostojanstva-i-borba-za-vidljivost","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/2025\/07\/09\/fata-ramic-snaga-dostojanstva-i-borba-za-vidljivost\/","title":{"rendered":"Fata Rami\u0107 – Snaga dostojanstva i borba za vidljivost"},"content":{"rendered":"\n

U jednom malom bosanskom gradu, okru\u017eena svakodnevnicom koja nije uvijek blaga prema onima koje okolina bilje\u017ei kao “druga\u010dije”, \u017eivi Fata Rami\u0107, omiljena i draga prijateljica, blagog osmijeha, toplog pogleda i rije\u010di koje odi\u0161u mudro\u0161\u0107u mlade \u017eene ste\u010denom kroz \u017eivotne oluje. Ro\u0111ena 23. juna 1979. godine u Vlasenici, Fata je od najranijih dana suo\u010dena sa izazovima koje nijedno dijete ne bi trebalo nikad da iskusi. Ipak, ono \u0161to je \u010dini posebnom nije invaliditet, ve\u0107 unutra\u0161nja snaga, dostojanstvo i nevjerovatna sposobnost da zra\u010di i vidi ljepotu i tamo gdje je drugi ne primje\u0107uju.<\/p>\n\n\n\n

Ratne godine su je, poput mnogih, iz korijena izmjestile i dovele u Banovi\u0107e gdje i danas \u017eivi. Tamo je, usred svih promjena, ostala \u010dvrsto vezana za svoju porodicu i za mla\u0111eg brata Jasmina. Isti\u010de da je bogata jer ih povezuje duboka porodi\u010dna ljubav i uzajamno po\u0161tovanje. Fati je posebno va\u017eno \u0161to je brat nikada nije tretirao kao osobu manje vrijednu zbog njenog invaliditeta. To na\u017ealost nije slu\u010daj u mnogim porodicama, gdje osobe s invaliditetom bivaju isklju\u010dene iz dono\u0161enja odluka, kao da njihov glas nije vrijedan pa\u017enje.<\/p>\n\n\n\n

\"\" \"\" \"\"<\/p>\n\n\n\n

Fata jo\u0161 uvijek osje\u0107a tugu kada pada snijeg. Umjesto sretnih uspomena na sankanje i dje\u010dji smijeh, njoj se vra\u0107aju slike bolnica, rehabilitacija i bolnog odvajanja od porodice. Umjesto \u0161kolskog zvona, prve godine njenog \u0161kolovanja obilje\u017eile su arhitektonske barijere i sistem koji za nju nije imao prostora. Bila je dijete \u017eeljno znanja, ali bez pristupa obrazovanju. Ipak, kada se pojavila prilika za \u0161kolovanje u Fojnici, to je za nju i njenu porodicu bio dar koji su dugo \u010dekali. Osam godina je provela tamo, daleko od ku\u0107e, ali okru\u017eena u\u010diteljima i drugom djecom, gdje je upijala znanje i sve \u0161to je mogla, iako joj to nikada nije bilo slu\u017ebeno priznato.<\/p>\n\n\n\n

Rat 1992. godine je sve prekinuo. \u0160kola u Fojnici postaje bolnica, a Fata ostaje bez mogu\u0107nosti povratka ku\u0107i, bez informacija o sudbini svojih roditelja. Danima, sedmicama, mjesecima nije znala ni gdje su, ni da li su \u017eivi. Sudbina je ipak spojila njihovu porodicu u Banovi\u0107ima, ali u okolnostima u kojima je i sama egzistencija bila borba.<\/p>\n\n\n\n

Fata je osoba koja ne tra\u017ei sa\u017ealjenje. Ne tra\u017ei ni pohvale. Ali tra\u017ei osnovno ljudsko pravo, pravo da odlu\u010duje o svom \u017eivotu, da se obrazuje, radi, voli, sanja i gradi svoj put. Njeno \u0161kolovanje je, zbog kombinacije arhitektonskih barijera i ekonomske nestabilnosti, ostalo na samo \u010detiri razreda osnovne \u0161kole. Ali, njeno znanje i mudrost daleko nadilaze tu formalnu cifru.Oduvijek je govorila da dijagnoza \u201cAmiotrophia progresiva\u201d nije ono \u0161to je odre\u0111uje. Ipak, kroz \u017eivot je \u010desto \u010dula re\u010denice koje paraju du\u0161u: “\u0160teta, kako je lijepa, a u kolicima…”<\/em> Fata se s pravom pita: \u0161ta to zna\u010di \u0161teta? Je li \u0161teta biti druga\u010diji, ili je prava \u0161teta \u017eivjeti u dru\u0161tvu koje jo\u0161 uvijek ne razumije da invaliditet ne oduzima pravo na dostojanstven, pun i ispunjen \u017eivot?<\/p>\n\n\n\n

Fata sanja svijet u kojem \u0107e \u017eene sa invaliditetom biti ravnopravne. Iako \u017eivi u sredini gdje im se \u010desto uskra\u0107uje to pravo, gdje ih dru\u0161tvo \u010desto vidi kao nesposobne, ona ne prestaje vjerovati u mogu\u0107nost promjene. Smatra da dostojanstven \u017eivot nije privilegija nego jednako pravo za sva ljudska bi\u0107a.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomski je, poput mnogih osoba s invaliditetom, u nezavidnoj situaciji jer joj sistem nije ponudio realnu \u0161ansu da se obrazuje i zaposli. U \u017eivotu je kroz susrete i dru\u017eenja s drugim \u017eenama koje dijele sli\u010dne \u017eivotne puteve, otkrila novu verziju sebe. Shvatila je da nije sama, da je njena pri\u010da va\u017ena i da kroz nju mo\u017ee pomo\u0107i i drugima. Nau\u010dila je da \u017eivot nije crno-bijeli nego da u njemu ima i \u017eute, i plave, i crvene, i onih nijansi koje se ne vide na prvi pogled, ali \u010dine da slika bude potpuna.<\/p>\n\n\n\n

Fata Rami\u0107 je nje\u017ena, ali sna\u017ena karika jednog dru\u0161tva koje tek treba nau\u010diti kako da prepozna i po\u0161tuje istinsku vrijednost. Njena pri\u010da nije pri\u010da o nemo\u0107i i preprekama, ve\u0107 o borbi za vidljivost. O borbi za jednakost. O tome da nijedno dijete vi\u0161e ne bi trebalo gledati snijeg kroz prozor jer ga stepenice dijele od \u0161kolskog dvori\u0161ta…<\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

U jednom malom bosanskom gradu, okru\u017eena svakodnevnicom koja nije uvijek blaga prema onima koje okolina bilje\u017ei kao “druga\u010dije”, \u017eivi Fata […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":915,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-906","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=906"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":917,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/906\/revisions\/917"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/915"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=906"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=906"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=906"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}