{"id":1096,"date":"2025-11-28T11:42:38","date_gmt":"2025-11-28T11:42:38","guid":{"rendered":"https:\/\/ona.ba\/?p=1096"},"modified":"2026-01-13T12:24:27","modified_gmt":"2026-01-13T12:24:27","slug":"sandra-jasarevic-merdzanic-vidi-nas-cuj-nas-stoj-uz-nas-ne-samo-16-dana-nego-svaki-dan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/2025\/11\/28\/sandra-jasarevic-merdzanic-vidi-nas-cuj-nas-stoj-uz-nas-ne-samo-16-dana-nego-svaki-dan\/","title":{"rendered":"Sandra Ja\u0161arevi\u0107 – Merd\u017eani\u0107: Vidi nas. \u010cuj nas. Stoj uz nas – ne samo 16 dana, nego svaki dan"},"content":{"rendered":"\n

Pi\u0161e: MA Sandra Ja\u0161arevi\u0107 – Merd\u017eani\u0107<\/p>\n\n\n\n

Ponekad imam osje\u0107aj da kada dru\u0161tvo govori o nasilju nad \u017eenama, govori kao da gleda kroz klju\u010daonicu \u2014 vidi samo mali dio, samo ono \u0161to je najglasnije, najvidljivije. Vidi \u0161amar, uvredu. A sve ostalo ostane skriveno u mraku hodnika.<\/p>\n\n\n\n

A mi, \u017eene sa invaliditetom, \u010desto stojimo ba\u0161 u tom mraku. Ne zato \u0161to \u017eelimo, nego zato \u0161to nas rijetko ko pozove da pri\u0111emo svjetlu. Kada se govori o nasilju, skoro nikad se ne spominjemo. Kao da smo fusnota u tu\u0111im pri\u010dama.<\/p>\n\n\n\n

Kao da je na\u0161 bol manje vrijedan,, da su na\u0161e granice manje \u010dvrste, da su na\u0161i glasovi tihi jer ih neko drugi govori umjesto nas. A toliko toga ostaje neizre\u010deno. Znam to iz svog iskustva. Znam i iz iskustava drugih \u017eena sa invaliditetom koje su mi \u0161aptale svoje pri\u010de \u2014 pri\u010de koje su obojene stidom, iako nijedna od njih nije imala za\u0161to da se stidi.<\/p>\n\n\n\n

Ekonomsko nasilje je kada otac odlu\u010di da k\u0107erka sa invaliditetom ne treba ni\u0161ta naslijediti \u2014 jer, navodno, \u201ene mo\u017ee brinuti o njemu\u201c, pa joj onda ni \u017eivot, ni budu\u0107nost, ni osnovno pravo ne pripadaju. To je tiho nasilje. Nasilje koje ne ostavlja modrice na ko\u017ei, alina du\u0161i urezuje pukotine. Institucionalno nasilje je kada referentica na \u0161alteru ne gleda vas, nego va\u0161u pratnju.<\/p>\n\n\n\n

Kada doktor razgovara o vama, a ne s vama. Kada neko odlu\u010di da invaliditet zna\u010di da niste sposobni razumjeti vlastiti \u017eivot. To je nasilje koje se de\u0161ava na mjestima gdje bi trebali biti sigurni. Socijalno nasilje je pogled koji vas procjenjuje kad ste trudni. \u0160apat: \u201eKako \u0107e ona? Jadno dijete. Jadni njegovi.\u201c<\/p>\n\n\n\n

I onda, kada va\u0161 mu\u017e izvede dijete u park, odjednom je heroj jer \u201epoma\u017ee supruzi\u201c. A niko ne vidi da on samo radi ono \u0161to svaki otac radi \u2014 a vi radite ono \u0161to svaka majka radi, samo bez aplauza, bez razumijevanja, bez podr\u0161ke. A postoji jo\u0161 jedan oblik nasilja \u2014 onaj tihi, perfidan, \u0161to se uvla\u010di me\u0111u rije\u010di podr\u0161ke koje to zapravo nisu. To je kada se na\u0161 uspjeh pripisuje drugima: \u201eSigurno joj je neko pomogao.\u201c \u201eKo zna ko je to za nju uradio.\u201c Kao da na\u0161e diplome, na\u0161i poslovi, na\u0161e nagrade nisu plod na\u0161eg truda, nego slu\u010dajnost ili ne\u010dija milost. To je kada nam ka\u017eu: \u201eStudiraj, radi\u2026 da ti ne bude dosadno.\u201c <\/p>\n\n\n\n

Kao da mi nemamo ambicije. Kao da nas treba zabavljati, a ne po\u0161tovati. Kao da je sve \u0161to radimo samo hobi, a ne pravo postignu\u0107e. I onda, jo\u0161 dublje rane pravi jedna re\u010denica koju \u017eene sa invaliditetom pre\u010desto \u010duju: Da djecu ra\u0111amo \u201eda nam neko poma\u017ee\u201c, \u201eda nam budu sluge\u201c.<\/p>\n\n\n\n

A istina je jednostavna i ljudska: Mi djecu ra\u0111amo iz ljubavi, iz \u017eelje, iz nade \u2014 kao i svaka druga \u017eena. Ne zbog potrebe, nego zbog srca. Ne zbog tu\u0111e sumnje, nego uprkos njoj. U malim sredinama znamo sve o \u017eenama koje su pretrpjele nasilje negdje daleko \u2014 i rado o tome govorimo. Ali kada se nasilje desi \u017eeni ili djevoj\u010dici sa invaliditetom iz na\u0161e ulice, onda nastupi ti\u0161ina. Ti\u0161ina toliko g usta da se mo\u017ee rezati. Ti\u0161ina koja boli vi\u0161e nego samo nasilje. <\/p>\n\n\n\n

U ovih 16 dana aktivizma \u017eelim da progovorimo o toj ti\u0161ini. Da slu\u0161amo ono \u0161to se te\u0161ko izgovara. Da pogledamo prema onima koje dru\u0161tvo pre\u010desto ostavlja u sjeni. Nasilje nad \u017eenama sa invaliditetom postoji. Stvarno je. Tiho je. Bolno je. I vrijeme je da ga prestanemo gurati pod tepih i nazivati \u201epomo\u0107i\u201c, \u201eza\u0161titom\u201c ili \u201edobrom namjerom\u201c. Vrijeme je da otvorimo srce i o\u010di. Da prepoznamo sve oblike nasilja \u2014 i one nevidljive. Da stanemo jedna uz drugu. Da budemo glas onih koje predugo niko nije slu\u0161ao.<\/p>\n\n\n\n

Probudi se, zajednico. Vidi nas. \u010cuj nas. Stoj uz nas \u2014 ne samo 16 dana, nego svaki dan.<\/p>\n\n\n

\"\"<\/figure>\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pi\u0161e: MA Sandra Ja\u0161arevi\u0107 – Merd\u017eani\u0107 Ponekad imam osje\u0107aj da kada dru\u0161tvo govori o nasilju nad \u017eenama, govori kao da […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":1098,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_eb_attr":"","site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"default","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-4)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-1096","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1096"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1096\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1099,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1096\/revisions\/1099"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1098"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ona.ba\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}